Jak powinna wyglądać instrukcja BHP? Data dodania 2020-04-29 10:01:23

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Opracowywanie instrukcji BHP jest jednym z obowiązków pracodawcy w zakresie zapewniania pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Jak jednak tworzyć instrukcje i jakich obszarów one dotyczą? Czy instrukcje powinien tworzyć pracownik BHP? Odpowiedź znajdziesz w tekście.

Czym jest instrukcja BHP?
Instrukcja BHP to szczegółowy opis zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, które obowiązują na danym stanowisku pracy, podczas danego procesu technologicznego oraz podczas pracy z konkretną maszyną. Dotyczy to tych maszyn i procesów, w których występuje zagrożenie życia lub zdrowia. Prawo nie precyzuje, jak dokonać oceny, które urządzenia i czynności są zagrożeniem, stąd decyzja o stworzeniu instrukcji dla danego obszaru należy do pracodawcy.
Ponadto instrukcje BHP dotyczą zasad postępowania z materiałami szkodliwymi i niebezpiecznymi oraz podstaw udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek tworzenia instrukcji dotyczy każdego pracodawcy. Oznacza to, iż osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą nie mają obowiązku opracowywania instrukcji BHP, ponieważ w myśl prawa nie są pracodawcami.

Kto tworzy instrukcję BHP?
Zgodnie z przepisami kodeksu pracy (art. 2374 § 2) to pracodawca jest zobowiązany do opracowywania szczegółowych instrukcji BHP. Nie oznacza to jednak, że musi robić to osobiście. Może zlecić tę czynność swoim podwładnym zgodnie ze zdroworozsądkowym podejściem. To znaczy, że za przygotowanie instrukcji BHP do konkretnej maszyny nie powinien odpowiadać jedynie pracownik służby BHP (nie ma zresztą takiego obowiązku, warto o tym pamiętać). W dużych przedsiębiorstwach, z uwagi na mnogość stanowisk i maszyn, jest to wręcz niemożliwe.
W związku z tym instrukcję powinien opracować np. kierownik działu, który zna proces technologiczny czy ma wiedzę na temat wszelkich zagrożeń, które wiążą się z obsługą danej maszyny. Zgodnie z artykułami 211 pkt 7 k.p. oraz 100 § 1 k.p pracownik ma obowiązek takie polecenie wykonać. Natomiast rolą pracownika służby BHP podczas opracowywania instrukcji jest jej opiniowanie. Pozwala to wspólnymi siłami stworzyć pełną (tj. zawierającą informacje, o których piszemy poniżej) instrukcję, którą zrozumie każdy pracownik. Natomiast obowiązkiem pracodawcy jest umożliwić pracownikom stały dostęp do aktualnych instrukcji, aby w razie konieczności mogli po nie sięgnąć. Poza tym opracowane instrukcje powinny być skonsultowane z pracownikami lub z przedstawicielami pracowników danego zakładu.

Podstawowe zasady opracowywania instrukcji BHP
Gdy już wiemy, czego instrukcja BHP dotyczy, możemy przystąpić do jej opracowania. Jakie cechy powinna mieć dobra instrukcja BHP?
•    przede wszystkim powinna być napisana jasny językiem, aby żaden pracownik nie miał problemu z jej przyswojeniem,
•    każda instrukcja powinna zawierać takie informacje jak:
o    krótki opis urządzenia, materiału niebezpiecznego lub procesu,
o    jakie czynności należy podjąć przed rozpoczęciem pracy po raz pierwszy oraz za każdym kolejnym razem (np. wizualna ocena sprawności maszyny),
o    zasady bezpiecznego użytkowania,
o    zasady postępowania w razie wystąpienia zagrożenia (np. nieprawidłowej pracy urządzenia, pożaru),
o    czynności, które należy wykonać po zakończeniu pracy (np. odłączenie od gniazdka sieciowego),
o    czynności zabronione,
o    wymagane środki ochronne (np. kask, rękawice).

Czy warto sięgać po gotowe instrukcje BHP?
Chociaż na rynku są dostępne “gotowce” instrukcji BHP, to doświadczenie podpowiada, aby jednak nie sięgać po nie z dwóch powodów. Po pierwsze, żadna wcześniej napisana instrukcja nie obejmie dokładnej specyfiki pracy w danym zakładzie pracy i będzie po prostu niekompletna. Po drugie, obowiązek tworzenia instrukcji nie ma na celu tworzenia stosu nikomu niepotrzebnych dokumentów. Zapoznanie się z instrukcją BHP pozwala pracownikom bezpiecznie wykonywać czynności służbowe. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia wypadków i związanych z nimi przestojów w procesach technologicznych. Poza tym pracownik, który zapoznał się z instrukcjami i przeszedł wstępne przeszkolony z zakresu BHP, poświadcza znajomość zasad BHP. Od tego momentu powstaje obowiązek przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Gdyby pracownik został zapoznany ze zbyt ogólną instrukcją (lub w ogóle by do tego nie doszło) to po ewentualnym wypadku odpowiedzialność za nagłe zdarzenie jest po stronie pracodawcy.