Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Opracowywanie instrukcji BHP jest jednym z obowiązków pracodawcy w zakresie zapewniania pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Jak jednak tworzyć instrukcje i jakich obszarów one dotyczą? Czy instrukcje powinien tworzyć pracownik BHP? Odpowiedź znajdziesz w tekście.

Czym jest instrukcja BHP?
Instrukcja BHP to szczegółowy opis zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, które obowiązują na danym stanowisku pracy, podczas danego procesu technologicznego oraz podczas pracy z konkretną maszyną. Dotyczy to tych maszyn i procesów, w których występuje zagrożenie życia lub zdrowia. Prawo nie precyzuje, jak dokonać oceny, które urządzenia i czynności są zagrożeniem, stąd decyzja o stworzeniu instrukcji dla danego obszaru należy do pracodawcy.
Ponadto instrukcje BHP dotyczą zasad postępowania z materiałami szkodliwymi i niebezpiecznymi oraz podstaw udzielania pierwszej pomocy. Obowiązek tworzenia instrukcji dotyczy każdego pracodawcy. Oznacza to, iż osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą nie mają obowiązku opracowywania instrukcji BHP, ponieważ w myśl prawa nie są pracodawcami.
 

Kto tworzy instrukcję BHP?

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy (art. 2374 § 2) to pracodawca jest zobowiązany do opracowywania szczegółowych instrukcji BHP. Nie oznacza to jednak, że musi robić to osobiście. Może zlecić tę czynność swoim podwładnym zgodnie ze zdroworozsądkowym podejściem. To znaczy, że za przygotowanie instrukcji BHP do konkretnej maszyny nie powinien odpowiadać jedynie pracownik służby BHP (nie ma zresztą takiego obowiązku, warto o tym pamiętać). W dużych przedsiębiorstwach, z uwagi na mnogość stanowisk i maszyn, jest to wręcz niemożliwe.
W związku z tym instrukcję powinien opracować np. kierownik działu, który zna proces technologiczny czy ma wiedzę na temat wszelkich zagrożeń, które wiążą się z obsługą danej maszyny. Zgodnie z artykułami 211 pkt 7 k.p. oraz 100 § 1 k.p pracownik ma obowiązek takie polecenie wykonać. Natomiast rolą pracownika służby BHP podczas opracowywania instrukcji jest jej opiniowanie. Pozwala to wspólnymi siłami stworzyć pełną (tj. zawierającą informacje, o których piszemy poniżej) instrukcję, którą zrozumie każdy pracownik. Natomiast obowiązkiem pracodawcy jest umożliwić pracownikom stały dostęp do aktualnych instrukcji, aby w razie konieczności mogli po nie sięgnąć. Poza tym opracowane instrukcje powinny być skonsultowane z pracownikami lub z przedstawicielami pracowników danego zakładu.
 

Podstawowe zasady opracowywania instrukcji BHP

 

Gdy już wiemy, czego instrukcja BHP dotyczy, możemy przystąpić do jej opracowania. Jakie cechy powinna mieć dobra instrukcja BHP?
•    przede wszystkim powinna być napisana jasny językiem, aby żaden pracownik nie miał problemu z jej przyswojeniem,
•    każda instrukcja powinna zawierać takie informacje jak:
o    krótki opis urządzenia, materiału niebezpiecznego lub procesu,
o    jakie czynności należy podjąć przed rozpoczęciem pracy po raz pierwszy oraz za każdym kolejnym razem (np. wizualna ocena sprawności maszyny),
o    zasady bezpiecznego użytkowania,
o    zasady postępowania w razie wystąpienia zagrożenia (np. nieprawidłowej pracy urządzenia, pożaru),
o    czynności, które należy wykonać po zakończeniu pracy (np. odłączenie od gniazdka sieciowego),
o    czynności zabronione,
o    wymagane środki ochronne (np. kask, rękawice).
 

Czy warto sięgać po gotowe instrukcje BHP?

Chociaż na rynku są dostępne “gotowce” instrukcji BHP, to doświadczenie podpowiada, aby jednak nie sięgać po nie z dwóch powodów. Po pierwsze, żadna wcześniej napisana instrukcja nie obejmie dokładnej specyfiki pracy w danym zakładzie pracy i będzie po prostu niekompletna. Po drugie, obowiązek tworzenia instrukcji nie ma na celu tworzenia stosu nikomu niepotrzebnych dokumentów. Zapoznanie się z instrukcją BHP pozwala pracownikom bezpiecznie wykonywać czynności służbowe. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia wypadków i związanych z nimi przestojów w procesach technologicznych. Poza tym pracownik, który zapoznał się z instrukcjami i przeszedł wstępne przeszkolony z zakresu BHP, poświadcza znajomość zasad BHP. Od tego momentu powstaje obowiązek przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Gdyby pracownik został zapoznany ze zbyt ogólną instrukcją (lub w ogóle by do tego nie doszło) to po ewentualnym wypadku odpowiedzialność za nagłe zdarzenie jest po stronie pracodawcy.

W naszej ofercie znajdziesz Szkolenie dla pracowników służby bhp, które poszerzy twoją wiedzę w zakresie opisanym w artykule i nie tylko.

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Jak zostać inspektorem ds. bhp

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

KursBHP - wypadek przy pracy

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Praca na wysokości w ujęciu BHP

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

Praca zdalna, a bhp

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

Czy kursy BHP online się opłacają?

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Upały, a bhp

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

Nowoczesna platforma BHP

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

Temperatura w miejscu pracy

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

Normy dźwigania w pracy 2020

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?