Wypadki przy pracy na umowę zlecenie Data dodania 2020-08-24 12:39:59

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

Umowa zlecenie jest jedną z popularniejszych i tańszych form zatrudnienia. Pracodawcy chętnie korzystają z tej formy zatrudniania pracowników, stosując umowę-zlecenie jako substytut umowy o pracę. Jednak co w sytuacji, gdy pracownik na umowie zlecenie ulegnie wypadkowi? Czy będzie mógł liczyć na wypłatę odszkodowania z tytułu ubezpieczenia wypadkowego?

Umowa zlecenie – wygodna i popularna

Zobowiązanie zleceniodawcy ze zleceniobiorcą w postaci umowy-zlecenie niesie za sobą liczne korzyści związane przede wszystkim z dużą elastycznością zatrudnienia, nieobligatoryjnym opłacaniem składek na ubezpieczenie chorobowe oraz możliwością wykonywania pracy poza siedzibą pracodawcy.
Co więcej, umowa zlecenie jest umową cywilnoprawną, wobec czego wszelkie spory między zleceniodawcą i zleceniobiorcą rozstrzygane są na drodze cywilnej przy uwzględnieniu Kodeksu cywilnego (art. 734-751).

Wypadek zleceniobiorcy, a litera prawa

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby zatrudnione na umowie o zlecenie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu wypadkowemu oraz emerytalnemu i rentowemu. Z kolei ubezpieczenie chorobowe jest fakultatywne.
Kwestię obligatoryjnego ubezpieczenia wypadkowego reguluje art. 6. 1. wymienionego aktu prawnego, który ustala, że:
Dz. U. 1998 nr 137 poz. 887: Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: Osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami”, oraz osobami z nimi współpracującymi, z zastrzeżeniem ust. 4;
Co więcej, Art. 12. 1. powyższej Ustawy określa, że:
Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Zatem – zgodnie z powyższym – w przypadku, gdy zleceniobiorca ulegnie wypadkowi w czasie wykonywania obowiązków pracowniczych – niezależnie od tego, czy będzie wykonywał je w siedzibie zleceniodawcy, czy poza jego siedzibą, będą przysługiwały mu świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego.
Kluczowym warunkiem, który musi zostać spełniony, aby możliwe było wypłacenie odszkodowania, jest to, że zleceniobiorca w chwili wystąpienia wypadku, musi być w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych wynikających bezpośrednio z zapisów umowy zlecenie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. O ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2002 nr 199 poz. 1673):
Za wypadek przy pracy zleceniobiorcy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć,  które  nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego podczas :

1)  wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej,  umowy  zlecenia  lub  umowy  o  świadczenie  usług,  do  której  zgodnie  z  Kodeksem  cywilnym   stosuje   się   przepisy   dotyczące   zlecenia,   albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje  w  stosunku  pracy,  lub  jeżeli  w  ramach  takiej  umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy;
2)  wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej,  umowy  zlecenia  lub  umowy  o  świadczenie  usług,  do  której  zgodnie  z  Kodeksem  cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia;
3)  wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania;
4)   wykonywania  innych  czynności,  które  wskazuje  ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Zleceniobiorca miał wypadek podczas pracy. Co zrobić?

W przypadku, gdy doszło do wypadku pracownika wykonującego zadania pracownicze z tytułu umowy-zlecenie, wówczas zleceniodawca musi obligatoryjnie przeprowadzić postępowanie powypadkowe, które kończy się sporządzeniem Karty Wypadku. Zgodnie z §5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. Pracodawca na sporządzenie karty wypadku ma 14 dni od zawiadomienia o wypadku, chyba, że zaszły istotne okoliczności wydłużające ten termin.
Jeżeli zleceniobiorca pragnie ubiegać się o jednorazowe świadczenie odszkodowawcze z ZUS, karta wypadku musi zostać przez zleceniodawcę złożona osobiście. Dodatkowo, gdy wypadek pracownika niesie znamiona trwałego lub okresowego uszczerbku na zdrowiu, wówczas zleceniobiorca może dodatkowo wnioskować o rentę, świadczenie rehabilitacyjne oraz zasiłek chorobowy.
Należy pamiętać, że ZUS nie wypłaci zleceniobiorcy świadczenia wypadkowego, gdy:

  • stwierdzono, że wyłączną przyczyną wypadku było   udowodnione   naruszenie   przez poszkodowanego   przepisów    dotyczących   ochrony życia i zdrowia,  spowodowane   przez niego umyślnie   lub   wskutek rażącego   niedbalstwa
  • zleceniobiorca w chwili wypadku był pod wpływem środków odurzających lub alkoholu.