Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP Data dodania 2020-12-12 19:14:20

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

Jakie sankcje za naruszenie przepisów BHP może nałożyć pracodawca na swoich pracowników? Czy kara dla pracownika przyznawana jest w sposób hierarchiczny? W jaki sposób powinna być prawidłowo nałożona kara za nieprzestrzeganie przepisów BHP?

Kara za nieprzestrzeganie przepisów BHP, a litera prawa

Art. 108 – 113 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – tekst jednolity Dz.U. 2020 poz. 1320, określa 3 kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP. Są to:

  •     kara pieniężna,
  •     kara nagany,     
  •     kara upomnienia.

Pieniężne sankcje za naruszenie przepisów BHP mogą być nakładane na pracowników w wyniku:

  •     nieusprawiedliwionego opuszczenia miejsca pracy,
  •     spożywania alkoholu lub środków psychoaktywnych w czasie pracy,
  •     stawienie się w pracy w stanie nietrzeźwości,
  •     nieprzestrzeganie przepisów     przeciwpożarowych,
  •     nieprzestrzeganie przepisów     bezpieczeństwa i higieny pracy.

Upomnienie i naganę pracownik może otrzymać w wyniku:

  •     nieusprawiedliwienia nieobecności w pracy,
  •     nieprawidłowego potwierdzenia obecności w pracy,
  •     nieprzestrzegania przepisów     bezpieczeństwa i higieny pracy,
  •     nieprzestrzegania przepisów     przeciwpożarowych,
  •     nieprzestrzegania organizacji i porządku w pracy.

Czy sankcje za naruszenie przepisów BHP są nakładane w sposób hierarchiczny?

Czy pracodawca może najpierw zastosować wobec pracownika karę pieniężną? A może kary dla pracownika powinny być nakładane hierarchicznie, czyli najpierw upomnienie, później naganę, a dopiero później karę pieniężną?
Choć Kodeks pracy szereguje kary za nieprzestrzeganie przepisów BHP od kary najlżejszej do najcięższej, pracodawca nie ma obowiązku stosowania hierarchicznego wymierzania kar. Warto zwrócić uwagę na fakt, że poszczególne rodzaje sankcji przyznawane są za różne rodzaje przewinień. Z tego też względu hierarchiczne stosowanie kar jest wyłącznie gestem woli pracodawcy.

Ile mogą wynosić pieniężne kary dla pracownika?

Pieniężne kary dla pracowników to zdecydowanie najdotkliwszy sposób karania. Kwoty tego typu sankcji są sprecyzowane przepisami Kodeksu pracy, a nad wydatkowaniem środków pozyskanych z kar pieniężnych czuwają Państwowa Inspekcja Pracy oraz związki zawodowe.
Wartość pieniężnych sankcji za naruszenie przepisów BHP zależy od wysokości zarobków pracowników. W przypadku jednego przewinienia bądź jednego nieusprawiedliwionego dnia nieobecności w miejscu pracy kara pieniężna nie może przekroczyć jednodniowego wynagrodzenia pracownika.
Z kolei łączna wysokość kar pieniężnych nie może przekroczyć dziesiątej części miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Warto zwrócić uwagę na podstawę do obliczenia kary pieniężnej. Ta jest bowiem ustalana od kwoty należnej do wypłaty pracownikowi, czyli kwoty po odjęciu potrąceń wynikających z przepisów podatkowych.
Co więcej, kwoty pochodzące z pieniężnej kary dla pracownika muszą być wydatkowane przez pracodawcę na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kara za nieprzestrzeganie przepisów BHP a zabranie premii

Warto rozgraniczyć kwestię sankcji pieniężnych za naruszenie przepisów BHP z zabraniem pracownikowi premii pieniężnej. Najczęściej premie pieniężne są premiami uznaniowymi, czyli ich wysokość oraz zasadność ustalane są wyłącznie z dobrej woli pracodawcy. Dlatego też nieotrzymanie premii nie może być uznane jako kara pieniężna zgodnie z przepisami określonymi w Kodeksie pracy.
Z kolei pieniężne kary dla pracownika nałożone w wyniku złamania przez niego przepisów BHP, przeciwpożarowych lub innych, są wynikiem procedur ustalonych w Kodeksie pracy i jako takie są obligatoryjne.
Poza tym warto zwrócić uwagę na formę nałożenia kary. W wyniku nieprzestrzegania przepisów BHP przez pracownika pracodawca musi wystosować pracownikowi karę w postaci udokumentowanego odpisu zawiadomienia o ukaraniu, a odpis ten – zgodnie z Kodeksem pracy – musi zostać umieszczony w aktach osobowych pracownika. Wobec tego ustne upomnienie nie stanowi kary za nieprzestrzeganie przepisów BHP w rozumieniu Kodeksu pracy.