Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Wśród obowiązków pracodawcy, które reguluje kodeks pracy, istotnym punktem są te wynikające z profilaktycznej opieki zdrowotnej. Co wchodzi w skład tych obowiązków? Jakie rodzaje badań lekarskich należy przeprowadzać w przypadku nowych pracowników? Kiedy pracodawca powinien kierować na badania lekarskie?

Zobacz TUTAJ - badania lekarskie dla pracowników w czasie epidemii COVID-19

Badania wstępne
Większość obowiązków z tego tytułu reguluje art. 229 Kodeksu Pracy. Jego podstawą jest jasny zakaz dopuszczania do pracy pracownika, który nie ma aktualnego orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie to mówi o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku lub istnieniu przeciwwskazań. Aby pracownik mógł być dopuszczony do pracy, musi przejść badania wstępne. Kieruje na nie pracodawca, który jednocześnie pokrywa wszelkie koszty związane z organizacją badania. Dotyczą one zarówno osoby przyjętej do pracy, jak i pracownika, który w obrębie jednego zakładu pracy jest przenoszony na stanowisko, gdzie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia i życia.

Nie ma z góry określonego terminu wykonania badań wstępnych, jednak pracownik musi je przeprowadzić przed rozpoczęciem pracy. Samo orzeczenie jest ważne tyle czasu, ile wskazuje podany na nim termin. W związku z tym nie ma znaczenia, czy pracownik przejdzie szkolenie dzień przed podjęciem pracy, czy np. tydzień, o ile oczywiście nie wystąpiło żadne zdarzenie, które wpłynęło na stan zdrowia przyszłego pracownika. Zalecenie jest więc takie, aby pracownik przeszedł badania tuż przed (np. 1 dzień wcześniej) faktycznym podjęciem pracy.

Badania okresowe

O długości ważności badania wstępnego decyduje lekarz medycyny pracy. Termin ten jednocześnie określa, kiedy pracownik - znów na koszt pracodawcy - musi przejść obowiązkowe badanie okresowe. Podobnie jak w przypadku badań wstępnych, tak i w tym wypadku pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania obowiązków służbowych bez ważnego orzeczenia o braku przeciwwskazań.

Gdyby z jakiegoś powodu pracownik uchylał się od swojego obowiązku i unikał odbycia badań, pracodawca ma możliwość natychmiastowego rozwiązania z nim stosunku pracy, bez okresu wypowiedzenia. Jednocześnie dopuszczenie pracownika bez ważnych badań do pracy może skutkować karą dla pracodawcy nałożoną przez PIP. Może ona wynieść od 1000 do 30000 zł. Obowiązkiem pracodawcy (lub odpowiedniego działu w zakładzie pracy) jest dbałość o terminowe wystawianie skierowań, kontrola faktycznie przeprowadzonych badań oraz przechowywanie orzeczeń w aktach osobowych.

Pracownik może odbyć badanie w dniu pracującym, np. rano przed podjęciem obowiązków służbowych. Na czas badania okresowego pracodawca, w miarę możliwości udziela zwolnienia z pracy. Nie oznacza to jednak, że pracownikowi z tytułu wykonanych badań należy się dzień wolny. Pracownikowi, który nie posiada ważnych badań, nie przysługuje wynagrodzenie ani możliwość wykorzystania urlopu wypoczynkowego w tym czasie, ponieważ nie jest on dopuszczony do pracy.

Badania kontrolne

Trzecim rodzajem badań są badania kontrolne. Kogo obowiązują? Jeśli pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim przez co najmniej 30 dni, przed powrotem do pracy musi przejść stosowne badania. Obowiązek pracownika reguluje art. 211 Kodeksu Pracy - w związku z czym nie może się on uchylić się od przebycia stosownych badań. W przeciwnym wypadku grozi kara upomnienia, nagany, a nawet kara pieniężna. Jeżeli badania wykażą, iż pracownik nie jest zdolny do wykonywania swoich obowiązków, pracodawca może zmienić jego stanowisko na inne.

Pracodawca nie może kierować podwładnego na badania, gdy ten jeszcze przebywa na zwolnieniu lekarskim. W przypadku zwolnienia lekarskiego, które trwało mniej niż 30 dni, pracodawca może ale nie musi skierować pracownika na badanie.

Jak powinno wyglądać skierowanie na badania lekarskie?

Ustawodawca określił jednoznaczny wzór skierowania na badania w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej. W skierowaniu powinny znajdować się takie informacje jak:

  •     rodzaj badania (wstępne, okresowe, kontrolne),
  •     dane pracownika
  •     jakiego stanowiska pracy dotyczy,
  •     zagrożenia występujące na danym stanowisku.

Wzór przykładowego skierowania na badania lekarskie możesz pobrać TUTAJ

Praca na wysokości w ujęciu BHP

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

Nowoczesna platforma BHP

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

KursBHP - wypadek przy pracy

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

Temperatura w miejscu pracy

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Normy dźwigania w pracy 2020

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

Jak zostać inspektorem ds. bhp

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

Upały, a bhp

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Praca zdalna, a bhp

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Czy kursy BHP online się opłacają?

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy