Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa Data dodania 2019-09-21 08:15:37

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Osoby rozpoczynające prowadzenie działalności jednoosobowej często mają wątpliwości natury prawnej, w tym również dotyczące szkoleń BHP. Jednym z najczęstszych pytań osób będących na samozatrudnieniu jest to, czy podlegają one obowiązkowi przeprowadzania szkoleń BHP, tworzeniu instrukcji czy oceny ryzyka zawodowego. Odpowiedzi na te wątpliwości znajdują się w naszym tekście.

Kiedy powstaje obowiązek organizowania szkoleń BHP?
Przeprowadzanie szkoleń i tworzenie warunków pracy zgodnych z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy to jeden z najważniejszych obowiązków pracodawcy. Kiedy jednak faktycznie powstaje ten obowiązek? Podstawą jest status pracodawcy, czyli osoby fizycznej (lub jednostki) zatrudniającej przynajmniej jednego pracownika. W związku z tym, jeśli jesteś osobą na samozatrudnieniu, to pracodawcą, zgodnie z art. 3. kodeksu pracy, staniesz się dopiero wtedy, gdy zatrudniasz swojego pierwszego pracownika w ramach umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Oznacza to, iż zatrudniając osobę na umowę zlecenie lub o dzieło, przedsiębiorca nie staje się pracodawcą. Warto przy tym pamiętać, że przedsiębiorcę nadal obowiązują przepisy, zgodnie z art. 304 §1 Kodeksu Pracy, mówiące o tworzeniu bezpiecznych warunków pracy (z ochroną życia i zdrowia ludzkiego, art. 207 § 2 KP ) czy prowadzeniu działalności zgodnie z ochroną środowiska i innymi przepisami prawa. Biorąc powyższe zapisy pod uwagę, osoby zatrudnione w ramach umów cywilnoprawnych powinny mieć zagwarantowane szkolenie BHP, jednak obowiązek pokrycia kosztów takiego szkolenia może zostać przeniesiony na pracownika.

Co to oznacza w praktyce? Prawo nie nakłada na osoby prowadzące jednoosobową działalność obowiązków z zakresu BHP takich jak: organizacja szkoleń, tworzenie instrukcji, ocena ryzyka zawodowego i inne. Dotyczy to każdej branży. Samozatrudniona osoba nie musi przechodzić szkolenia BHP, ale prawo jednocześnie mu tego nie zabrania. Możliwe jest więc np. odbycie szkolenia bhp dla pracodawców przed faktycznym zatrudnieniem pierwszego pracownika, a także dla pracodawców samodzielnie wykonujących zadania służby bhp w swoim zakładzie pracy.
Jeśli natomiast samozatrudniony wykonuje pracę na terenie innego podmiotu na podstawie umowy cywilnoprawnej, podmiot ten może wymagać od samozatrudnionego, aby ten wykonał badania lekarskie oraz przeszedł szkolenie BHP.

BHP w działalności jednoosobowej, a wsparcie członków rodziny
Inną pojawiającą się wątpliwością jest status członków rodziny, którzy niejednokrotnie pomagają nam w ramach działalności. Czy te osoby są traktowane jako nasi pracownicy? Czy w związku z tym muszą odbyć szkolenie BHP? Otóż zgodnie z przepisami osoby, które są w I grupie pokrewieństwa i nie są zatrudnione, nie podlegają obowiązkowi przechodzenia szkoleń BHP. Do I grupy pokrewieństwa zalicza się małżonków, rodzeństwo, dzieci, zięciów i synowe, wnuki, rodziców i dziadków, jak również macochę, ojczyma, teściów, pasierba i pasierbicę.

Gdy samozatrudniony staje się pracodawcą
Gdy osoba pracująca w ramach samozatrudnienia zatrudni pierwszą osobę, pojawiają się obowiązki z zakresu BHP - jednym z pierwszych jest odbycie kursu bhp przez świeżo upieczonego pracodawcę np. w formie online. Co bardzo WAŻNE, pracodawcy nie odbywają szkolenia wstępnego, powinni od razu ukończyć szkolenie okresowe bhp w dowolnej formie, stacjonarnej lub elearning.  W tym momencie zaczynają go obowiązywać również inne przepisy, m.in. związane z kierowaniem pracowników na badania lekarskie czy organizowania szkoleń BHP. W przypadku małych przedsiębiorstw możliwe jest przeprowadzenie szkoleń przez pracodawcę (po odbyciu odpowiedniego szkolenia BHP, o którym już wspominaliśmy – zobacz tutaj) lub zlecenie ich firmie zewnętrznej. Jedną z popularnych form szkoleń okresowych są kursy bhp dostępne przez internet, które są łatwe w przyswojeniu przez pracownika i tańsze w porównaniu z tradycyjnymi formami, jak również zajmują mniej czasu. Pamiętaj jednak, iż obowiązek BHP dotyczy Cię dopiero wtedy, gdy zatrudnisz pierwszego pracownika - oferty reklamowane jako “niezbędne dla samozatrudnionych” są zwykłą manipulacją firm, które żerują na niewiedzy osób będących na samozatrudnieniu.