Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest ocena ryzyka zawodowego, której efektem powinna być stworzona dokumentacja. Jak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego? Kto może wykonać taką ocenę? Odpowiedzi znajdziesz w naszym tekście.

Kto powinien ocenić ryzyko zawodowe w zakładzie pracy?

Podobnie jak w wypadku wielu innych obowiązków z zakresu BHP, tak i w przypadku oceny ryzyka zawodowego pracodawca nie ma obowiązku oceniać ryzyka zawodowego osobiście. Może to zadanie zlecić zewnętrznemu podmiotowi, któremu udostępni wszelkie niezbędne informacje lub wyłoni odpowiedni zespół, który będzie pracował nad taką oceną. W przepisach prawa nie znajdujemy jednoznacznego wskazania, kto powinien należeć do takiego zespołu. Należy w tym wypadku kierować się zdrowym rozsądkiem oraz doświadczeniem i wiedzą pracowników. Aby ocena ryzyka zawodowego na danym stanowisku była poprawna, osoba ją przeprowadzająca powinna posiadać wymagane, dodatkowe kompetencje, czyli:
- musi znać zagrożenia wynikające z czynności podejmowanych na danym stanowisku pracy,
- musi rozumieć następstwa wykonywanych działań, np. zagrożenie urazami, chorobami zawodowymi,
- wie, jakie środki zapobiegawcze mogą być stosowane na danym stanowisku,
- zna zasady przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego.
Ostatecznie decyzja, kto powinien się tym zająć, należy do pracodawcy. Rolą służby BHP w tym procesie może być doradztwo i np. kontrola poprawności sporządzonej dokumentacji.

Zespół wewnętrzny czy eksperci z zewnątrz?

Aby móc obiektywnie ocenić ryzyko zawodowe w danej firmie, pracodawca musi powołać kompetentny zespół. Jak wspomnieliśmy wyżej, nie musi w jego skład wchodzić pracownik lub pracodawca. Ocenę ryzyka może przeprowadzić ekspert z zewnątrz. Czy to dobre rozwiązanie? Specjalista z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z doświadczeniem jest szczególnie pomocny tam, gdzie pracodawca i pracownicy nie mają wiedzy, która jest niezbędna do prawidłowego oszacowania ryzyka na danym stanowisku pracy. Najczęściej taka sytuacja występuje w mniejszych firmach, zatrudniających kilku pracowników. Do właścicieli firm takiej wielkości z pewnością przemawia argument ekonomiczny. Wyszkolenie osoby, która miałaby łączyć swoje obowiązki z oceną ryzyka zawodowego, może być bardzo kosztowne. Wtedy zdecydowanie korzystniej jest wybrać zewnętrzną firmę lub osobę, która przeprowadzi kompleksową ocenę.

Jak ocenić ryzyko zawodowe?

Podstawą oceny ryzyka zawodowego jest zebranie najważniejszych informacji na temat stanowisk, których proces będzie dotyczył. Mowa tutaj o rodzajach stanowisk, liczbie osób, których dane stanowisko dotyczy oraz o wszelkich okolicznościach, tzn. stosowanych maszynach, obecnych środkach chemicznych, wykonywanych pomiarach zagrożeń (np. hałasu), przepisów prawnych, które określają postępowanie np. z substancjami niebezpiecznymi. Pierwszy krok w ocenie to również zebranie informacji na temat już zidentyfikowanych zagrożeń oraz np. wniosków służby BHP, które wynikają z wcześniejszych wydarzeń. Następnie należy zidentyfikować wszystkie zagrożenia, które mogą wystąpić na danym stanowisku pracy. Mogą nimi być np. ostre krawędzie maszyn, ale też śliskie powierzchnie, wystające kable, ciężkie przedmioty itp.

W kolejnym etapie możemy posłużyć się prostą metodą oceny ryzyka wg Polskiej Normy PN-N-18002. Stosując Polską Normę, oceniamy zagrożenia pod dwoma aspektami. Pierwszy z nich ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków i chorób, które są skutkami występujących zagrożeń w trójstopniowej skali (małe, średnie, duże). Drugi aspekt to następstwo tych nagłych zdarzeń, które również może być małe, średnie i duże. Stworzona w ten sposób siatka pozwala w łatwy sposób ocenić, czy dane zagrożenie jest niskie i nie wymaga działań, czy jest np. wysokie i bardzo niebezpieczne, co wymaga natychmiastowych zmian. Istotne, aby względem wszystkich zagrożeń stworzyć odpowiedni plan ich eliminacji - zaczynając od największych. Ostatnim etapem jest stworzenie dokumentacji, o której parę słów znajduje się poniżej.

Parę słów o dokumentacji

Wszelkie działania w zakresie BHP pracy należy udokumentować - w tym oczywiście dotyczy to oceny ryzyka zawodowego, o czym wprost mówi Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W dokumentacji na ten temat powinny znaleźć się m.in. następujące informacje:
- fakt dokonania oceny ryzyka zawodowego, dane osób/osoby, która ją przeprowadziła
- sposób(jaką metodą), w jaki została przygotowana taka ocena,
- jakie normy lub przepisy zastosowano podczas oceny,
- spis zaleceń, których celem jest ograniczenie ryzyka i zagrożeń,
- dokładny opis stanowisk, które objęto oceną oraz wszelkie zalecenia,
- wyniki oceny.
Ma to znaczenie w kontekście innych obowiązków pracodawcy z zakresu BHP, jednak ustawodawca nie stworzył żadnego wzoru takiej dokumentacji. Z tego powodu należy szczególną uwagę zwrócić na zawarcie wszystkich niezbędnych informacji. Przykładową ocenę ryzyka zawodowego dla stanowisk administracyjno-biurowych możesz pobrać tutaj

 

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

Upały, a bhp

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Temperatura w miejscu pracy

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Czy kursy BHP online się opłacają?

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

Nowoczesna platforma BHP

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

Normy dźwigania w pracy 2020

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Praca na wysokości w ujęciu BHP

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Praca zdalna, a bhp

Jak zostać inspektorem ds. bhp

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

KursBHP - wypadek przy pracy