Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest ocena ryzyka zawodowego, której efektem powinna być stworzona dokumentacja. Jak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego? Kto może wykonać taką ocenę? Odpowiedzi znajdziesz w naszym tekście.

Kto powinien ocenić ryzyko zawodowe w zakładzie pracy?

Podobnie jak w wypadku wielu innych obowiązków z zakresu BHP, tak i w przypadku oceny ryzyka zawodowego pracodawca nie ma obowiązku oceniać ryzyka zawodowego osobiście. Może to zadanie zlecić zewnętrznemu podmiotowi, któremu udostępni wszelkie niezbędne informacje lub wyłoni odpowiedni zespół, który będzie pracował nad taką oceną. W przepisach prawa nie znajdujemy jednoznacznego wskazania, kto powinien należeć do takiego zespołu. Należy w tym wypadku kierować się zdrowym rozsądkiem oraz doświadczeniem i wiedzą pracowników. Aby ocena ryzyka zawodowego na danym stanowisku była poprawna, osoba ją przeprowadzająca powinna posiadać wymagane, dodatkowe kompetencje, czyli:
- musi znać zagrożenia wynikające z czynności podejmowanych na danym stanowisku pracy,
- musi rozumieć następstwa wykonywanych działań, np. zagrożenie urazami, chorobami zawodowymi,
- wie, jakie środki zapobiegawcze mogą być stosowane na danym stanowisku,
- zna zasady przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego.
Ostatecznie decyzja, kto powinien się tym zająć, należy do pracodawcy. Rolą służby BHP w tym procesie może być doradztwo i np. kontrola poprawności sporządzonej dokumentacji.

Zespół wewnętrzny czy eksperci z zewnątrz?

Aby móc obiektywnie ocenić ryzyko zawodowe w danej firmie, pracodawca musi powołać kompetentny zespół. Jak wspomnieliśmy wyżej, nie musi w jego skład wchodzić pracownik lub pracodawca. Ocenę ryzyka może przeprowadzić ekspert z zewnątrz. Czy to dobre rozwiązanie? Specjalista z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z doświadczeniem jest szczególnie pomocny tam, gdzie pracodawca i pracownicy nie mają wiedzy, która jest niezbędna do prawidłowego oszacowania ryzyka na danym stanowisku pracy. Najczęściej taka sytuacja występuje w mniejszych firmach, zatrudniających kilku pracowników. Do właścicieli firm takiej wielkości z pewnością przemawia argument ekonomiczny. Wyszkolenie osoby, która miałaby łączyć swoje obowiązki z oceną ryzyka zawodowego, może być bardzo kosztowne. Wtedy zdecydowanie korzystniej jest wybrać zewnętrzną firmę lub osobę, która przeprowadzi kompleksową ocenę.

Jak ocenić ryzyko zawodowe?

Podstawą oceny ryzyka zawodowego jest zebranie najważniejszych informacji na temat stanowisk, których proces będzie dotyczył. Mowa tutaj o rodzajach stanowisk, liczbie osób, których dane stanowisko dotyczy oraz o wszelkich okolicznościach, tzn. stosowanych maszynach, obecnych środkach chemicznych, wykonywanych pomiarach zagrożeń (np. hałasu), przepisów prawnych, które określają postępowanie np. z substancjami niebezpiecznymi. Pierwszy krok w ocenie to również zebranie informacji na temat już zidentyfikowanych zagrożeń oraz np. wniosków służby BHP, które wynikają z wcześniejszych wydarzeń. Następnie należy zidentyfikować wszystkie zagrożenia, które mogą wystąpić na danym stanowisku pracy. Mogą nimi być np. ostre krawędzie maszyn, ale też śliskie powierzchnie, wystające kable, ciężkie przedmioty itp.

W kolejnym etapie możemy posłużyć się prostą metodą oceny ryzyka wg Polskiej Normy PN-N-18002. Stosując Polską Normę, oceniamy zagrożenia pod dwoma aspektami. Pierwszy z nich ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków i chorób, które są skutkami występujących zagrożeń w trójstopniowej skali (małe, średnie, duże). Drugi aspekt to następstwo tych nagłych zdarzeń, które również może być małe, średnie i duże. Stworzona w ten sposób siatka pozwala w łatwy sposób ocenić, czy dane zagrożenie jest niskie i nie wymaga działań, czy jest np. wysokie i bardzo niebezpieczne, co wymaga natychmiastowych zmian. Istotne, aby względem wszystkich zagrożeń stworzyć odpowiedni plan ich eliminacji - zaczynając od największych. Ostatnim etapem jest stworzenie dokumentacji, o której parę słów znajduje się poniżej.

Parę słów o dokumentacji

Wszelkie działania w zakresie BHP pracy należy udokumentować - w tym oczywiście dotyczy to oceny ryzyka zawodowego, o czym wprost mówi Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W dokumentacji na ten temat powinny znaleźć się m.in. następujące informacje:
- fakt dokonania oceny ryzyka zawodowego, dane osób/osoby, która ją przeprowadziła
- sposób(jaką metodą), w jaki została przygotowana taka ocena,
- jakie normy lub przepisy zastosowano podczas oceny,
- spis zaleceń, których celem jest ograniczenie ryzyka i zagrożeń,
- dokładny opis stanowisk, które objęto oceną oraz wszelkie zalecenia,
- wyniki oceny.
Ma to znaczenie w kontekście innych obowiązków pracodawcy z zakresu BHP, jednak ustawodawca nie stworzył żadnego wzoru takiej dokumentacji. Z tego powodu należy szczególną uwagę zwrócić na zawarcie wszystkich niezbędnych informacji. Przykładową ocenę ryzyka zawodowego dla stanowisk administracyjno-biurowych możesz pobrać tutaj

 

KursBHP - wypadek przy pracy

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

BHP online? Nowoczesne podejście do bezpieczeństwa w pracy

Korzyści ze szkoleń BHP online dla małych firm

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

Szkolenie dla kierujących pracownikami online ? czy jest zgodne z przepisami?

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

Praca na wysokości w ujęciu BHP

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

Temperatura w miejscu pracy

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

Praca zdalna, a bhp

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

Jak zostać inspektorem ds. bhp

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

Szkolenie BHP a kontrola PIP na budowie ? co musi spełnić pracodawca?

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Jak szybko ukończyć szkolenie BHP dla kadry kierowniczej bez przerywania pracy?

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Czy kursy BHP online się opłacają?

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Jak zapewnić pracownikom szybkie i skuteczne szkolenie BHP bez przestojów w pracy?

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?

Upały, a bhp

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Jak szkolenie BHP dla pracodawców może poprawić bezpieczeństwo w firmie?

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

Normy dźwigania w pracy 2020

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Nowoczesna platforma BHP

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Dlaczego warto zainwestować w kursy BHP dla swoich pracowników?

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Szkolenie BHP dla nauczycieli online? jak szybko można je ukończyć i zaliczyć?

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

Platforma do szkoleń BHP ? jak ułatwia zarządzanie szkoleniami w zakładzie pracy?

Szkolenie BHP dla nowego pracownika ? najczęstsze pytania HR i kierowników

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy