Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy jest ocena ryzyka zawodowego, której efektem powinna być stworzona dokumentacja. Jak przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego? Kto może wykonać taką ocenę? Odpowiedzi znajdziesz w naszym tekście.

Kto powinien ocenić ryzyko zawodowe w zakładzie pracy?

Podobnie jak w wypadku wielu innych obowiązków z zakresu BHP, tak i w przypadku oceny ryzyka zawodowego pracodawca nie ma obowiązku oceniać ryzyka zawodowego osobiście. Może to zadanie zlecić zewnętrznemu podmiotowi, któremu udostępni wszelkie niezbędne informacje lub wyłoni odpowiedni zespół, który będzie pracował nad taką oceną. W przepisach prawa nie znajdujemy jednoznacznego wskazania, kto powinien należeć do takiego zespołu. Należy w tym wypadku kierować się zdrowym rozsądkiem oraz doświadczeniem i wiedzą pracowników. Aby ocena ryzyka zawodowego na danym stanowisku była poprawna, osoba ją przeprowadzająca powinna posiadać wymagane, dodatkowe kompetencje, czyli:
- musi znać zagrożenia wynikające z czynności podejmowanych na danym stanowisku pracy,
- musi rozumieć następstwa wykonywanych działań, np. zagrożenie urazami, chorobami zawodowymi,
- wie, jakie środki zapobiegawcze mogą być stosowane na danym stanowisku,
- zna zasady przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego.
Ostatecznie decyzja, kto powinien się tym zająć, należy do pracodawcy. Rolą służby BHP w tym procesie może być doradztwo i np. kontrola poprawności sporządzonej dokumentacji.

Zespół wewnętrzny czy eksperci z zewnątrz?

Aby móc obiektywnie ocenić ryzyko zawodowe w danej firmie, pracodawca musi powołać kompetentny zespół. Jak wspomnieliśmy wyżej, nie musi w jego skład wchodzić pracownik lub pracodawca. Ocenę ryzyka może przeprowadzić ekspert z zewnątrz. Czy to dobre rozwiązanie? Specjalista z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy z doświadczeniem jest szczególnie pomocny tam, gdzie pracodawca i pracownicy nie mają wiedzy, która jest niezbędna do prawidłowego oszacowania ryzyka na danym stanowisku pracy. Najczęściej taka sytuacja występuje w mniejszych firmach, zatrudniających kilku pracowników. Do właścicieli firm takiej wielkości z pewnością przemawia argument ekonomiczny. Wyszkolenie osoby, która miałaby łączyć swoje obowiązki z oceną ryzyka zawodowego, może być bardzo kosztowne. Wtedy zdecydowanie korzystniej jest wybrać zewnętrzną firmę lub osobę, która przeprowadzi kompleksową ocenę.

Jak ocenić ryzyko zawodowe?

Podstawą oceny ryzyka zawodowego jest zebranie najważniejszych informacji na temat stanowisk, których proces będzie dotyczył. Mowa tutaj o rodzajach stanowisk, liczbie osób, których dane stanowisko dotyczy oraz o wszelkich okolicznościach, tzn. stosowanych maszynach, obecnych środkach chemicznych, wykonywanych pomiarach zagrożeń (np. hałasu), przepisów prawnych, które określają postępowanie np. z substancjami niebezpiecznymi. Pierwszy krok w ocenie to również zebranie informacji na temat już zidentyfikowanych zagrożeń oraz np. wniosków służby BHP, które wynikają z wcześniejszych wydarzeń. Następnie należy zidentyfikować wszystkie zagrożenia, które mogą wystąpić na danym stanowisku pracy. Mogą nimi być np. ostre krawędzie maszyn, ale też śliskie powierzchnie, wystające kable, ciężkie przedmioty itp.

W kolejnym etapie możemy posłużyć się prostą metodą oceny ryzyka wg Polskiej Normy PN-N-18002. Stosując Polską Normę, oceniamy zagrożenia pod dwoma aspektami. Pierwszy z nich ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków i chorób, które są skutkami występujących zagrożeń w trójstopniowej skali (małe, średnie, duże). Drugi aspekt to następstwo tych nagłych zdarzeń, które również może być małe, średnie i duże. Stworzona w ten sposób siatka pozwala w łatwy sposób ocenić, czy dane zagrożenie jest niskie i nie wymaga działań, czy jest np. wysokie i bardzo niebezpieczne, co wymaga natychmiastowych zmian. Istotne, aby względem wszystkich zagrożeń stworzyć odpowiedni plan ich eliminacji - zaczynając od największych. Ostatnim etapem jest stworzenie dokumentacji, o której parę słów znajduje się poniżej.

Parę słów o dokumentacji

Wszelkie działania w zakresie BHP pracy należy udokumentować - w tym oczywiście dotyczy to oceny ryzyka zawodowego, o czym wprost mówi Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W dokumentacji na ten temat powinny znaleźć się m.in. następujące informacje:
- fakt dokonania oceny ryzyka zawodowego, dane osób/osoby, która ją przeprowadziła
- sposób(jaką metodą), w jaki została przygotowana taka ocena,
- jakie normy lub przepisy zastosowano podczas oceny,
- spis zaleceń, których celem jest ograniczenie ryzyka i zagrożeń,
- dokładny opis stanowisk, które objęto oceną oraz wszelkie zalecenia,
- wyniki oceny.
Ma to znaczenie w kontekście innych obowiązków pracodawcy z zakresu BHP, jednak ustawodawca nie stworzył żadnego wzoru takiej dokumentacji. Z tego powodu należy szczególną uwagę zwrócić na zawarcie wszystkich niezbędnych informacji. Przykładową ocenę ryzyka zawodowego dla stanowisk administracyjno-biurowych możesz pobrać tutaj

 

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Normy dźwigania w pracy 2020

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

KursBHP - wypadek przy pracy

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

Upały, a bhp

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

Nowoczesna platforma BHP

Praca na wysokości w ujęciu BHP

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Czy kursy BHP online się opłacają?

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

Jak zostać inspektorem ds. bhp

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

Temperatura w miejscu pracy

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

Praca zdalna, a bhp

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?