Masz Pytania? Zadzwoń: +48 698 521 590

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Środki ochrony indywidualnej w świetle przepisów bhp

Środki ochrony indywidualnej wykorzystywane są do ochrony zdrowia i życia pracowników podczas prac, w których nie można uniknąć zagrożeń lub ograniczyć ich przy zastosowaniu środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy. Czym są środki ochrony indywidualnej, jak należy je dobierać i w jaki sposób przeprowadzać ocenę ich zgodności?

Czym są środki ochrony indywidualnej?

Do środków ochrony indywidualnej zalicza się wszystkie środki trzymane bądź noszone przez pracownika, których zadaniem jest ochrona zdrowia i życia przed zagrożeniami oraz czynnikami szkodliwymi lub niebezpiecznymi, występującymi w miejscu pracy.
Najliczniejszą grupę środków ochrony indywidualnej stanowi odzież ochronna, w tym środki ochrony:

  • kończyn (ochraniacze stóp, kolan, łokci, obuwie ochronne),
  • głowy (hełmy ochronne),    
  • słuchu (wkładki - stopery i nauszniki),    
  • układu oddechowego (półmaski, maski przeciwgazowe, kombinezony gazoszczelne, aparaty ODO),
  • środki ochrony przed upadkiem z wysokości (systemy asekuracji, uprzęże).

Zapewnienie należytych środków ochrony indywidualnej stanowi obowiązek pracodawcy nakładany na niego przez przepisy Prawa Pracy, a w szczególności: ustawę z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. poz. 1650, z późn. zm.).

Jak prawidłowo dobierać środki ochrony indywidualnej?

Środki ochrony indywidualnej dobierane są na podstawie ryzyk, zagrożeń i czynników szkodliwych oraz niebezpiecznych, występujących na danym stanowisku pracowniczym. Zgodnie z ogólnymi przepisami BHP, do obowiązków pracodawcy zalicza się organizację pracy oraz stanowisk pracy w sposób ograniczający zagrożenia wypadków i marginalizujący oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia pracowników.
Jeśli jednak niemożliwe jest całkowite wyeliminowanie ryzyka wypadków i czynników szkodliwych, konieczne jest zastosowanie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, technicznych i środków ochrony zbiorowej, ograniczających wpływ zagrożeń i czynników na zdrowie, a także bezpieczeństwo pracowników. Jeżeli pracodawca nie ma możliwości wprowadzenia ww. rozwiązań, wówczas aby chronić życie i zdrowie pracowników, powinien wprowadzić do stosowania indywidualne zabezpieczenia na stanowiska pracy – tzw. Środki Ochrony Indywidualnej – w skrócie ŚOI.
Dobór środków ochrony indywidualnej powinien być poprzedzony audytem wymienionych czynników, ryzyk i zagrożeń, konsultacją z pracownikami oraz specjalistami BHP. Koniecznym etapem procesu doboru środków ochrony indywidualnej jest ocena ryzyka zawodowego na stanowiskach pracy i przy wszystkich czynnościach wykonywanych przez pracowników.
W ramach oceny ryzyka zawodowego określa się:

  • zagrożenia i ich źródła,
  • stosowane środki pracy i materiały, 
  • lokalizację stanowiska pracy, 
  • wykonywane czynności i sposoby ich wykonywania,
  • stosowane środki ochrony,
  • potencjalne wypadki i zdarzenia niepożądane w miejscach pracy,
  • wymogi prawne.

Ocena zgodności środków ochrony indywidualnej

Na podstawie przepisów Kodeksu pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, z późn. zm.), pracodawca musi zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej, które spełniają wymagania związane z oceną zgodności.
Wymagania dotyczące oceny zgodności określone są w Ustawie o systemie oceny zgodności ( t.j. Dz.U. 2019 poz. 155, z późn. zm.), Ustawie o systemach zgodności i nadzoru rynku (Dz.U. 2019 poz. 544, z późn. zm.)  i Rozporządzeniu unijnym PPER 2016/425/UE. Na ich podstawie środki ochrony indywidualnej powinny zapewniać pracownikowi wystarczającą ochronę przed zidentyfikowanymi zagrożeniami oraz być zaprojektowane i wykonane w sposób, który zapewni odpowiednią ergonomię podczas wykonywania planowanych i określonych w ocenie ryzyka czynności pracowniczych.
Poza tym środki ochrony indywidualnej muszą zapewniać pracownikom łatwość zakładania, powinny być możliwie jak najlżejsze i jednocześnie dostosowane pod kątem wytrzymałości i skuteczności do czynności pracowniczych. Od środków ochrony indywidualnej oczekuje się również dostosowania do fizjonomii użytkownika oraz warunków panujących na stanowisku roboczym.

Słowem podsumowania

Środki ochrony indywidualnej należą do jednej z najważniejszych grup środków ochrony pracowników. Niezapewnienie pracownikom odpowiednich środków ochrony indywidualnej przez pracodawcę narusza przepisy Kodeksu Pracy oraz może skutkować nałożeniem grzywny, np. podczas kontroli PIP.

Ocenę zgodności środków ochrony indywidualnej szczegółowo opisaliśmy w naszym szkoleniu bhp online dla pracowników inżynieryjno - technicznych.

BHP w pracy z urządzeniami elektrycznymi. Jak unikać porażeń i pożarów?

Podsumowanie roku w BHP: najważniejsze zmiany w przepisach 2025

Platforma do szkoleń BHP ? jak ułatwia zarządzanie szkoleniami w zakładzie pracy?

Wypadki przy pracy na umowę zlecenie

Bezpieczny powrót do pracy w zakładzie w czasie epidemii

Praca w laboratorium: zagrożenia chemiczne i biologiczne

Znaczenie szkoleń BHP dla pielęgniarek: co powinny obejmować i jak często się odbywać?

Jakie są najnowsze trendy w szkoleniach BHP online dla różnych branż?

Odpowiedzialność pracodawcy za zdrowie psychiczne pracowników. Czy pracodawca musi przeciwdziałać stresowi?

BHP w branży hotelarskiej. Bezpieczeństwo gości i personelu

Szkolenia BHP dla salonów fryzjerskich, salonów kosmetycznych i SPA

Kto może pełnić zadania służby BHP w firmie?

Kary dla pracowników za nieprzestrzeganie przepisów BHP

BHP w przemyśle spożywczym ? jak dbać o higienę i bezpieczeństwo produkcji?

KursBHP - Badanie trzeźwości w zakładzie pracy

Kursy BHP dla pracowników przedszkoli ? co warto wiedzieć?

Szkolenia BHP online - jak korzystać z e-learningu w edukacji BHP

Uprawnienia wysokościowe? Co warto o nich wiedzieć?

Normy dźwigania w pracy 2020

Szkolenie BHP a działalność jednoosobowa

Jak wybrać odpowiednią odzież ostrzegawczą?

Szkolenia bhp a umowy cywilnoprawne

Jak przygotować pracowników do sytuacji kryzysowych? BHP a procedury awaryjne

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż ogólny

Jak szkolić pracowników wielojęzycznych? BHP w firmach z międzynarodową kadrą

Mikroprzedsiębiorstwa a obowiązki BHP. Jak skutecznie zadbać o bezpieczeństwo w małych firmach?

Nowoczesna platforma BHP

Obowiązki pracodawcy w zakresie szkoleń BHP

Jak powinna wyglądać instrukcja BHP?

Jak zostać inspektorem ds. bhp

BHP w logistyce miejskiej. Jak zapewnić bezpieczeństwo kurierom i dostawcom?

Nowe normy BHP na stanowiskach z monitorem. Co trzeba wiedzieć?

Bezpieczeństwo w pracy zdalnej. Jak zadbać o siebie pracując z domu

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w czasie pandemii koronawirusa

Wyzwania BHP: ochrona pracowników przed czynnikami rakotwórczymi i mutagenami w pracy 

Upały, a bhp

Jakie elementy powinny się znaleźć w szkoleniu bhp dla lekarzy?

Szkolenia BHP a onboarding ? jak zbudować bezpieczny start dla nowego pracownika?

Jak wybrać efektywne szkolenie BHP? Testy i materiały interaktywne dla uczestników kursu

BHP a praca z klientem agresywnym. Jak chronić zdrowie psychiczne pracowników?

Szkolenia BHP online dla weterynarzy. Czy warto?

Czy kursy BHP online się opłacają?

Praca zdalna, a bhp

Praca na wysokości w ujęciu BHP

Wpływ zmian klimatycznych na warunki pracy. Zapowiedź nowelizacji przepisów BHP?

5 najczęstszych błędów związanych z BHP i jak ich uniknąć

Ergonomia w miejscu pracy - zapobieganie urazom i dolegliwościom

Dopuszczenie pracownika do pracy bez szkolenia BHP-konsekwencje dla pracodawcy

Rola liderów w promowaniu BHP ? szkolenia dla kadry zarządzającej

Jakie przepisy BHP obowiązują sprzedawców? Podpowiadamy!

Praca asystentki stomatologicznej i szkolenie BHP

BHP przy pracy w weekendy i nocą. Jak zmieniają się zagrożenia?

Wypadki w drodze do i z pracy ? wszystko, co powinieneś o nich wiedzieć

BHP w pracy biurowej. Jak zapobiegać chorobom układu mięśniowo-szkieletowego?

Społeczny Inspektor Pracy. Jakie są jego obowiązki i uprawnienia?

KursBHP - wypadek przy pracy

Szkolenia BHP dla pracowników służby zdrowia - co musisz wiedzieć?

Szkolenie BHP dla lekarza weterynarii - jak przebiega?

System sygnalizacji pożarowej to nie tylko czujki. Co naprawdę składa się na SSP?

Zmiany w BHP w 2019 i 2020 roku

Szkolenia okresowe BHP dla kierowców - czy można przeprowadzić je w formie online?

Pracownica w ciąży a BHP. Obowiązki pracodawcy i dobre praktyki

Czy pracownik z zagranicy ma obowiązek szkolenia BHP?

Co oznaczają kolory kasków na budowie?

Rola szkoleń BHP online w przygotowaniu pracowników służby bhp do sytuacji awaryjnych

Jakie szkolenia BHP muszą odbyć fizjoterapeuci?

Szkolenia okresowe BHP - co jaki czas?

Praca w ciąży - najważniejsze zasady bhp

Bezpieczeństwo w szkole ? jak uchronić uczniów przed zagrożeniami?

Jak dbać o bezpieczeństwo pracy pracowników sezonowych?

Szkolenia BHP w wersji angielskiej ? kto może z nich skorzystać?

Obowiązki, uprawnienia i zadania służby BHP

Bezpieczna praca w okresie zimowym. Na co zwrócić uwagę?

Jakie zasady BHP obowiązują kierowców zawodowych?

Szkolenia BHP dla nauczycieli i wychowawców. Co powinno zawierać skuteczne szkolenie?

Czy instruktaż stanowiskowy jest obowiązkowy?

Ocena ryzyka zawodowego - co to takiego?

Rola zespołu powypadkowego w miejscu pracy ? kto wchodzi w jego skład i jakie są jego zadania?

Szkolenia BHP online ? elastyczność i efektywność

Co każdy nauczyciel powinien wiedzieć z zakresu BHP?

W jaki sposób kursy BHP online mogą poprawić bezpieczeństwo uczniów?

Alkohol w miejscu pracy ? jakie konsekwencje ponosi pracownik?

Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Jakie czynniki go determinują według przepisów BHP?

Znaczenie szkoleń z zakresu BHP dla personelu stomatologicznego. Jakie tematy są kluczowe?

Szkolenie BHP w pracy zdalnej ? Nowe przepisy od 2023 roku

BHP w branży IT i marketingu. Jak zadbać o ergonomię i zdrowie psychiczne?

Podstawowe zasady bezpieczeństwa pracy na wysokości. Jak minimalizować ryzyko wypadków?

Szkolenie okresowe dla służby bhp i osób wykonujących zadania tej służby

Kontrola trzeźwości w miejscu pracy

BHP w pracy w środowisku hałaśliwym. Jak skutecznie chronić słuch pracowników?

Szkolenie BHP dla nauczycieli online? jak szybko można je ukończyć i zaliczyć?

Czy AI może wspierać służby BHP? Przyszłość bezpieczeństwa w pracy

Szkolenie wstępne BHP - Instruktaż stanowiskowy

Rola pierwszej pomocy w polityce BHP. Co każdy pracownik powinien wiedzieć?

Temperatura w miejscu pracy

Szkolenia przeciwpożarowe online ? klucz do bezpieczeństwa

Jakie tematy powinno obejmować szkolenie z BHP dla personelu weterynaryjnego?

BHP na budowie - kluczowe aspekty bezpiecznej pracy na placu budowy

BHP a procedury ESG. Jak bezpieczeństwo wpisuje się w strategie zrównoważonego rozwoju?

Udzielanie I pomocy w zakładzie pracy

Szkolenia BHP dla nauczycieli ? jak często należy je przeprowadzać?

Ochrona przeciwpożarowa - jakie obowiązki ma pracodawca? 

Profilaktyczna opieka zdrowotna - rodzaje badań lekarskich

Czy stażysta musi przechodzić szkolenie BHP?

Ewakuacja - jak przeprowadzić ewakuację zgodnie z zasadami i przepisami bhp oraz ppoż